Số 235 | Tháng 10/2025
Tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả hoạt động ngân hàng: Vai trò điều tiết của vốn tự có tại Việt Nam
Đỗ Thế Dân, Trần Đình Phụng
Tóm tắt:
Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu này nhằm kiểm chứng tại Việt Nam câu hỏi trọng yếu: Liệu chuyển đổi số (CĐS) có thực sự cải thiện hiệu quả hoạt động (HQHĐ) của ngân hàng thương mại (NHTM) và tác động đó có phụ thuộc vào sức mạnh vốn tự có (VTC) hay không.
Thiết kế nghiên cứu/phương pháp/tiếp cận: Dữ liệu bảng gồm 28 NHTM Việt Nam giai đoạn 2009–2022, kết hợp chỉ số ICT (Information and Communication Technologies Index) của Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT). Các phương pháp hồi quy tuyến tính (OLS, FEM, REM, GMM) được áp dụng để khắc phục vấn đề nội sinh và phân tích tác động CĐS đến HQHĐ NHTM.
Kết quả nghiên cứu chính: Kết quả cho thấy CĐS có tác động cùng chiều đến ROA, song chưa phản ánh ngay trên ROE. VTC đóng vai trò chất xúc tác, giúp ngân hàng tận dụng tối đa lợi ích từ CĐS. Các ngân hàng nhỏ có cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua số hóa, nhưng điều này đòi hỏi sự gia tăng VTC.
Giá trị đóng góp mới: Nghiên cứu bổ sung bằng chứng thực nghiệm về tác động của CĐS trong bối cảnh Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của VTC. Kết quả mang hàm ý quan trọng cho quản trị ngân hàng trong chiến lược số hóa gắn liền với tăng cường năng lực tài chính.
Tài liệu tham khảo:
- Aiken, L. S., & West, S. G. (1991). Multiple regression: Testing and interpreting interactions. Sage Publications, Inc.
- Alawaji, R., & Aloraini, A. (2025). Sentiment Analysis of Digital Banking Reviews Using Machine Learning and Large Language Models. Electronics, 14(11), 2125. https://www.mdpi.com/2079-9292/14/11/2125.
- Alhadab, M., & Saba, A. (2016). Loan Loss Provision and the Profitability of Commercial Banks: Evidence from Jordan. International Journal of Business and Management, 11, 242-242. https://doi.org/10.5539/ijbm.v11n12p242.
- Athanasoglou, P., Brissimis, S., & Delis, M. (2008). Bank-specific, industry-specific and macroeconomic determinants of bank profitability. Journal of international financial…. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1042443106000473.
- Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of management. https://doi.org/10.1177/014920639101700108.
- Berger, A., & Mester, L. (1997). Inside the black box: What explains differences in the efficiencies of financial institutions? Journal of banking & finance. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378426697000101.
- Bionducci, L., Botta, A., Bruno, P., & ... (2023). On the cusp of the next payments era: Future opportunities for banks. McKinsey &Company.
- Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal of econometrics, 87(1), 115-143. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8.
- Bộ Chính Trị (2024). Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Hà Nội: Bộ Chính Trị BCH TW Đảng Cộng Sản Việt Nam Khóa XIII.
- Chow, G. C., & Lin, A.-l. (1971). Best Linear Unbiased Interpolation, Distribution, and Extrapolation of Time Series by Related Series. The Review of Economics and Statistics, 53(4), 372-375. https://doi.org/10.2307/1928739.
- Citterio, A., King, T., & Locatelli, R. (2024). Is digital transformation profitable for banks? Evidence from Europe. Elsevier. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1544612324012984.
- Dadoukis, A., Fiaschetti, M., & Fusi, G. (2021). IT adoption and bank performance during the Covid-19 pandemic. Economics Letters. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165176521001816.
- Davis, F. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS quarterly. https://www.jstor.org/stable/249008.
- Furst, K., Lang, W., & Nolle, D. (2000). Internet banking: Developments and prospects, Office of the Comptroller of the Currency.
- Hansen, S., Charifzadeh, M., & Herberger, T. A. (2024). The impact of IFRS 9 on the cyclicality of loan loss provisions. Journal of Corporate Accounting & Finance, 35(2), 37-49. https://doi.org/https://doi.org/10.1002/jcaf.22669.
- Hayes, A. F., & Rockwood, N. J. (2017). Regression-based statistical mediation and moderation analysis in clinical research: Observations, recommendations, and implementation. Behaviour Research and Therapy, 98, 39-57. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.brat.2016.11.001.
- Heffernan, S. A., & Fu, X. (2010). Determinants of financial performance in Chinese banking. Applied Financial Economics, 20(20), 1585-1600. https://doi.org/10.1080/09603107.2010.505553.
- Khoury, R., & Harder, D. W. (2016). Interpolation, Regression, and Extrapolation. In R. Khoury & D. W. Harder (Eds.), Numerical Methods and Modelling for Engineering (pp. 77-113). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-21176-3_6.
- Koroleva, E., Jigeer, S., Miao, A., & Skhvediani, A. (2021). Determinants Affecting Profitability of State-Owned Commercial Banks: Case Study of China. Risks, 9(8), 150. https://www.mdpi.com/2227-9091/9/8/150.
- Le Phong Chau, Tran Minh Khue, & Le Thanh Tam. (2025). Impact of IT investments on bank profitability: Empirical evidence from Vietnam. Investment Management and Financial Innovations.
- Leibenstein, H. (1966). Allocative efficiency vs." X-efficiency". The American economic review. https://www.jstor.org/stable/1823775.
- Lepetit, L., Nys, E., Rous, P., & Tarazi, A. (2008). Bank income structure and risk: An empirical analysis of European banks. Journal of Banking & Finance, 32(8), 1452-1467. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2007.12.002.
- Ngân hàng nhà nước. (2023). Báo cáo thường niên năm 2022. Hà Nội: Ngân hàng nhà nước Việt Nam. Retrieved from https://www.sbv.gov.vn/vi/web.
- Ozili, P. (2018). Impact of Digital Finance on Financial Inclusion and Stability. Borsa Istanbul Review, 18, 329-340. https://doi.org/10.1016/j.bir.2017.12.003.
- Stiroh, K. J. (2004). Diversification in Banking: Is Noninterest Income the Answer. Journal of money credit and banking, 36, 853-882. https://doi.org/10.1353/mcb.2004.0076.
- Subrini, Hamidi, M., Adrianto, F., & Hidayat, T. (2024). Analisa Dampak Rasio Keuangan Perbankan Terhadap Profitabilitas Bank Berdasarkan Modal Inti (Kbmi) Pada Kelompok Bank Di Indonesia. Journal Publicuho, 7, 324-335. https://doi.org/10.35817/publicuho.v7i1.364.
- Sufian, F., & Habibullah, M. S. (2010). Does economic freedom fosters banks’ performance? Panel evidence from Malaysia. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 6(2), 77-91. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jcae.2010.09.003.
- Suresh, M., Vincent, G., Vijai, C., Rajendhiran, M., Vidhyalakshmi, A., & Natarajan, S. (2024). Analyse Customer Behaviour and Sentiment Using Natural Language Processing (NLP) Techniques to Improve Customer Service and Personalize Banking Experiences. 30, 8805-8813. https://doi.org/10.53555/kuey.v30i5.4462.
- Teece, D., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic management journal. https://doi.org/10.1002/(sici)1097-0266(199708)18:7%3c509::Aid-smj882%3e3.0.Co;2-z.
- Trịnh Đoàn Tuấn Linh. (2024). Chuyển đổi số và hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2017–2021. Tạp chí Kinh tế & Phát triển, 326(3), 73-84. https://ktpt.edu.vn/Uploads/Bai%20bao/2024/So%20326/1284.pdf.
- Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003.
- Wadesango, N., & Magaya, B. (2020). The impact of digital banking services on performance of commercial banks. Allied Business Academies.
- Williamson, O. (1975). Markets and hierarchies: analysis and antitrust implications: a study in the economics of internal organization. University of Illinois at Urbana-Champaign's …. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1496220.
- Wu, S.-W., Nguyen, M.-T., & Nguyen, P. (2022). Does loan growth impact on bank risk? Heliyon. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e10319.
- Yang, F., & Masron, T. A. (2024). The effect of digital transformation on the cost of China commercial banks. SN Business & Economics, 4(5), 48. https://doi.org/10.1007/s43546-024-00647-0.
Impact of Digital Transformation on Banking Performance: The Moderating Role of Capital Adequacy in Vietnam
Abstract:
Purpose: This study investigates a critical question in the Vietnamese context: does digital transformation (DT) truly improve the performance of commercial banks (CBs), and is this effect contingent upon the strength of equity capital?
Design/methodology/approach: The panel dataset includes 28 Vietnamese CBs from 2009 to 2022, combined with the ICT index (Information and Communication Technologies Index) provided by the Ministry of Information and Communications. Linear regression methods (OLS, FEM, REM, GMM) are employed to address endogeneity issues and capture the dynamics of digitalization.
Findings: The results reveal that DT exerts a positive impact on ROA but does not immediately translate into ROE. Equity capital plays a catalytic role, enabling banks to fully exploit the benefits of DT. Smaller banks may enhance competitiveness through digitalization, yet this requires strengthening equity capital to provide sufficient resources for technology adoption.
Originality/value: This study adds novel empirical evidence on the role of DT in Vietnam and clarifies the moderating effect of equity capital. The findings provide important implications for bank governance in aligning digitalization strategies with stronger financial capacity.