Số 237 | Tháng 12/2025
Tác động của cấu trúc vốn đến việc chấp nhận rủi ro của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HSX
Phạm Ngọc Trọng, Lê Thị Quỳnh Như, Nguyễn Nhật Vy, Võ Thị Thanh Thảo, Lê Thùy Thảo Nhung, Nguyễn Hữu Mạnh
Tóm tắt:
Mục tiêu nghiên cứu: Bài viết xem xét tác động của cấu trúc vốn (CTV) đến hành vi chấp nhận rủi ro (CNRR) thuộc các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSX). Đồng thời, nghiên cứu làm rõ sự khác biệt theo ngành, loại hình sở hữu, quy mô doanh nghiệp và vai trò giám sát của Nhà nước.
Thiết kế nghiên cứu/phương pháp/tiếp cận: Bài viết sử dụng dữ liệu bảng từ 308 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HSX giai đoạn 2010–2023. Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng phương pháp ước lượng Feasible Generalized Least Squares (FGLS), đồng thời kết hợp phân tích theo nhóm ngành, quy mô và loại hình sở hữu.
Kết quả nghiên cứu chính: CTV có ảnh hưởng cùng chiều đáng kể đến mức độ CNRR của doanh nghiệp. Mối quan hệ này khác biệt rõ rệt giữa các ngành, doanh nghiệp nhà nước, ngoài nhà nước và theo quy mô doanh nghiệp. Nợ ngắn hạn và nợ dài hạn cho thấy mức độ tác động khác nhau.
Giá trị đóng góp mới: Nghiên cứu là một trong những công trình đầu tiên tại Việt Nam phân tách nợ ngắn hạn và nợ dài hạn để đánh giá tác động riêng biệt đến hành vi CNRR. Đồng thời, nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về vai trò giám sát của Nhà nước thông qua so sánh doanh nghiệp nhà nước và ngoài nhà nước. Kết quả mang lại gợi ý chính sách thiết thực giúp doanh nghiệp trong việc tối ưu cơ cấu vốn và cho cơ quan quản lý nhằm cân bằng giữa an toàn hệ thống tài chính và khuyến khích đổi mới.
Tài liệu tham khảo:
- Bargeron, L. L., Lehn, K. M., & Zutter, C. J. (2010). Sarbanes-Oxley and corporate risk-taking. Journal of Accounting and Economics, 49(1-2), 34-52.
- Berg, T., & Heider, F. (2024). The U-shaped relation between leverage and risk-taking. Working paper.
- Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of corporate finance (13th ed.). McGraw-Hill Education.
- Dittmar, A., & Mahrt-Smith, J. (2007). Corporate governance and the value of cash holdings. Journal of Financial Economics, 83(3), 599-634.
- Faccio, M., Marchica, M.-T., & Mura, R. (2011). Large shareholder diversification and corporate risk-taking. Review of Financial Studies, 24(11), 3601-3641.
- Fama, E. F., & French, K. R. (1992). The cross-section of expected stock returns. Journal of Finance, 47(2), 427-465.
- Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2009). Capital structure decisions: Which factors are reliably important? Financial Management, 38(1), 1-37.
- Gujarati, D. N., & Porter, D. (2009). Basic econometrics (5th ed.). McGraw-Hill.
- Jensen, M. C. (1986). Agency costs of free cash flow, corporate finance, and takeovers. American Economic Review, 76(2), 323-329.
- Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.
- John, K., Litov, L., & Yeung, B. (2008). Corporate governance and risk-taking. Journal of Finance, 63(4), 1679-1728.
- Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263-291.
- Kraus, A., & Litzenberger, R. H. (1973). A state-preference model of optimal financial leverage. Journal of Finance, 28(4), 911-922.
- La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (2000). Investor protection and corporate governance. Journal of Financial Economics, 58(1-2), 3-27.
- Lê Cao Hoàng Anh & Nguyễn Thu Hằng (2012). Kiểm định mô hình chỉ số Z của Altman trong dự báo thất bại doanh nghiệp tại Việt Nam. Tạp chí Công nghệ Ngân hàng, 74, 3-9.
- Lumpkin, G. T., & Dess, G. G. (1996), “Clarifying the entrepreneurial orientation construct and linking it to performance”, Academy of management Review, 21(1), 135-172.
- Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. Journal of Finance, 7(1), 77-91.
- Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and the theory of investment. American Economic Review, 48(3), 261-297.
- Myers, S. C. (1984). The capital structure puzzle. Journal of Finance, 39(3), 575-592.
- Myers, S. C., & Majluf, N. S. (1984). Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not have. Journal of Financial Economics, 13(2), 187-221.
- Nguyễn Thị Minh Huệ & Nguyễn Hữu Trúc (2021). Cấu trúc sở hữu và mức độ chấp nhận rủi ro: Trường hợp các công ty niêm yết Việt Nam. Kinh tế & Phát triển, 290, 66-78.
- Nguyễn Thị Nguyệt Dung & Hà Thành Công (2022). Nghiên cứu sự ảnh hưởng của cấu trúc tài chính và rủi ro tài chính tới hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 301, 45-53.
- Opler, T., Pinkowitz, L., Stulz, R., & Williamson, R. (1999). The determinants and implications of corporate cash holdings. Journal of Financial Economics, 52(1), 3-46.
- Phùng Đức Nam (2017). Sở hữu nhà nước và hành vi chấp nhận rủi ro: Trường hợp các công ty niêm yết Việt Nam. Tạp chí Phát triển Kinh tế, 28(2), 44-60.
- Rajan, R. G., & Zingales, L. (1995). What do we know about capital structure? Some evidence from international data. Journal of Finance, 50(5), 1421-1460.
- Schultz, P. (2010). Spreads and skewness in corporate bond yields. Journal of Finance, 65(4), 1457-1489.
- Trigeorgis, L. (1996). Real options: Managerial flexibility and strategy in resource allocation. MIT Press.
- Vo, X. V. (2017). Are firm characteristics important in the pricing of stocks? Evidence from Vietnam. Research in International Business and Finance, 42, 529-537.
- Wu, L., & Xu, Y. (2023). Capital structure as an investment decision. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.4123456.
- Yao, Y., & Qiu, Y. (2024). Can capital structure mismatch influence corporate risk-taking? Journal of Corporate Finance, 80, 102123.
The Impact of Capital Structure on Risk-Taking Behavior of Non-Financial Firms Listed on HSX
Abstract:
Purpose: This study investigates the effect of capital structure on corporate risk-taking among non-financial firms listed on the Ho Chi Minh City Stock Exchange (HSX), and explores variations across industries, ownership types (state-owned vs. non-state-owned), firm size, and the State’s monitoring role.
Design/methodology/approach: Employing a panel dataset of 308 non-financial listed firms over the period 2010–2023, the study applies Feasible Generalized Least Squares (FGLS) estimation with subgroup analyses by industry, size, and ownership type.
Findings: Capital structure has a significant positive impact on corporate risk-taking. The effect varies markedly across industries, ownership types, and firm sizes. Short-term and long-term debt exhibit distinct influences on risk-taking behavior.
Originality/value: This study is among the first in Vietnam to disaggregate debt into short-term and long-term components to identify their separate effects on risk-taking, while providing empirical evidence on the State’s monitoring role through ownership comparison. The findings offer practical implications for optimizing capital structure and for regulators in balancing financial stability with incentives for innovation and reasonable risk-taking.