SỐ 241 | Tháng 4/2026
Tác động của bất định chính sách kinh tế toàn cầu đến rủi ro tín dụng: Vai trò điều tiết của thể chế trong bối cảnh rủi ro đạo đức
Phan Diên Vỹ, Lê Tấn Phát, Lê Quang Phong
Tóm tắt:
Mục tiêu nghiên cứu: Bài viết phân tích tác động của bất định chính sách kinh tế toàn cầu (GEPU) đến rủi ro tín dụng (RRTD) và vai trò điều tiết của chất lượng thể chế (EQI) dưới lăng kính lý thuyết Thể chế và rủi ro đạo đức (RRĐĐ).
Thiết kế nghiên cứu/phương pháp/tiếp cận: Sử dụng dữ liệu bảng từ 118 quốc gia giai đoạn 2008–2023, nghiên cứu áp dụng System GMM hai bước và hồi quy Bayes để kiểm soát nội sinh và đảm bảo tính vững. Biến EQI được tổng hợp qua phương pháp phân tích thành phần chính (PCA) từ sáu chỉ số quản trị của World Bank.
Kết quả nghiên cứu chính: Thực nghiệm xác nhận GEPU có tác động âm đến NPL trong ngắn hạn, minh chứng cho hành vi "thận trọng hóa" khi ngân hàng siết chặt tín dụng để thiết lập bộ đệm rủi ro. Đáng chú ý, nghiên cứu phát hiện cơ chế "điều tiết ngược": tại các quốc gia EQI cao, uy tín chính phủ vô tình kích hoạt RRĐĐ và tâm lý ỷ lại, thúc đẩy ngân hàng duy trì khẩu vị rủi ro lớn do kỳ vọng cứu trợ ngầm định.
Giá trị đóng góp mới: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng về việc thể chế mạnh có thể trở thành màng lọc lỗi thúc đẩy hành vi trục lợi rủi ro trong bối cảnh biến động toàn cầu, là cơ sở để thiết lập các cơ chế giám sát RRĐĐ chuyên biệt
Tài liệu tham khảo:
- Adeola, O., & Ikpesu, F. (2017). Macroeconomic determinants of non-performing loans in Nigeria: An empirical analysis. The Journal of Developing Areas, 51(2), 31-43.
- Akbar, S. W., Rehman, A. U., Bouri, E., Ijaz, M. S., & Arshad, I. (2024). Socio-economic issues and bank stability: The moderating role of competition. Research in International Business and Finance, 71, 102449.
- Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of econometrics, 68(1), 29-51.
- Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The quarterly journal of economics, 131(4), 1593-1636.
- Balguzhina, A., & Irani, F. (2024). Exploring the Effect of Corruption and Government Quality on Bank Stability: Evidence from Transition Countries. Journal of Financial Risk Management, 13(03), 525-548.
- Botshekan, M. H., Takaloo, A., Soureh, R. H., & Abdollahi Poor, M. (2022). Global Economic Policy Uncertainity and Non-Performing Loans in Iranian Banks: Dynamic Correlation Using the DCC-GARCH Approach. Journal of Money and Economy, 16(2), 187-212.
- Đặng Văn Dân. (2023). Tác động của sự bất định tới khả năng thanh toán của hệ thống ngân hàng Việt Nam. Tạp chí Ngân hàng, 3, 21-26.
- Ekeocha, D. O., Ogbuabor, J. E., Ogbonna, O. E., & Orji, A. (2023). Economic policy uncertainty, governance institutions and economic performance in Africa: are there regional differences? Economic Change and Restructuring, 56(3), 1367-1431.
- Hsu, J., & Wang, J. X. (2025). Banks’ asset adjustments under economic policy uncertainty: Effects on risk and profitability. Available at SSRN 5418996.
- Holmström, B. (1979). Moral hazard and observability. The Bell journal of economics, 74-91.
- Karadima, M., & Louri, H. (2021). Economic policy uncertainty and non-performing loans: The moderating role of bank concentration. Finance Research Letters, 38, 101458.
- Moudud-Ul-Huq, S., & Akter, R. (2024). Impacts of economic policy uncertainty (EPU) and institutional quality (IQ) on bank risk-taking behavior. Kybernetes, 53(3), 1148-1167.
- Nadarajah, S., Atif, M., Tawiah, V., Liu, J., & Wood, G. (2025). Corruption and default risk: global evidence. Journal of Business Finance & Accounting.
- Naili, M., & Lahrichi, Y. (2022). Banks’ credit risk, systematic determinants and specific factors: recent evidence from emerging markets. Heliyon, 8(2).
- Nguyễn Thị Minh Châu & Đào Lê Kiều Oanh. (2024). Ảnh hưởng của bất định thế giới đến rủi ro tín dụng của hệ thống ngân hàng: Vai trò của vốn và tập trung. Tạp chí Kinh tế và Phát triển, 320(2), 63-71.
- Nickell, S. (1981). Biases in dynamic models with fixed effects. Econometrica: Journal of the econometric society, 1417-1426.
- Nikola, F., & Vujanović, N. (2022). What drives credit risk? Empirical evidence from southeast Europe.
- North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge university press.
- Orden‐Cruz, C., Paule‐Vianez, J., & Lobão, J. (2023). The effect of Economic Policy Uncertainty on the credit risk of US commercial banks. International journal of finance & economics, 28(3), 3420-3436.
- Ozili, P. K. (2022). Economic policy uncertainty, bank nonperforming loans and loan loss provisions: are they correlated? Asian Journal of Economics and Banking, 6(2), 221-235.
- Rehman, A., Mehmood, W., Alsmady, A., & Sharif, A. (2024). Corruption's impact on non-performing loans of banks in emerging markets: Empirical insights. Research in Globalization, 9, 100241. In.
- Shala, A., Iannario, M., Tarantola, C., & Ozili, P. K. (2026). Does Corruption Affect Non-Performing Loans in Central and Eastern Europe? Journal of Central Banking Theory and Practice, 1, 93-118.
- Trần Huy Hoàng, & Lê Thị Mỹ Tiên. (2022). Các nhân tố ảnh hưởng đến nợ xấu của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2008 – 2020. Tạp chí Công Thương, 2(2).
- Zhang, X., Li, F., Xu, Y., & Ortiz, J. (2022). Economic uncertainty and bank risk: The moderating role of risk governance. Economic research-Ekonomska istraživanja, 35(1), 1639-1657.
The Impact of Global Economic Policy Uncertainty on Credit Risk: The Moderating Role of Institutions in the Context of Moral Hazard
Abstract:
Purpose: This study investigates the impact of Global Economic Policy Uncertainty (GEPU) on credit risk (NPL) and examines the moderating role of Institutional Quality (EQI) through the dual lenses of Institutional Economics and Moral Hazard theory.
Design/methodology/approach: Using panel data from 118 countries (2008–2023), the study employs Two-step System GMM and Bayesian Regression to address endogeneity and ensure robustness. The EQI variable is constructed via Principal Component Analysis (PCA) from six World Bank governance indicators.
Findings: Empirical results confirm that GEPU has a negative impact on NPLs in the short term, evidencing "precautionary behavior" as banks tighten credit to build risk buffers. Notably, a "reverse moderation" mechanism is found: in high-EQI countries, government credibility inadvertently triggers moral hazard, encouraging banks to maintain high risk appetite due to implicit bailout expectations.
Originality/value: The study provides evidence that strong institutions can act as a "faulty filter" promoting risk-seeking behavior during global volatility, serving as a basis for specialized moral hazard monitoring mechanisms.