Số 240 | Tháng 3/2026
Nợ trái phiếu và giá trị doanh nghiệp: Vai trò điều tiết của tự do kinh tế
Lê Thị Bảo Như, Phạm Thị Vân Trinh, Đặng Bửu Kiếm
Tóm tắt:
Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu nhằm xem xét tác động của nợ trái phiếu (NTP) đến giá trị doanh nghiệp (GTDN) tại Việt Nam và đánh giá vai trò điều tiết của các chỉ số tự do kinh tế (TDKT), bao gồm TDKT tổng thể, tự do tài chính và tự do đầu tư. Mục tiêu trọng tâm nhằm làm rõ liệu TDKT có thể giảm nhẹ hay gia tăng tác động của NTP lên GTDN trong bối cảnh thị trường mới nổi.
Thiết kế nghiên cứu/Phương pháp/Tiếp cận: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 344 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HOSE giai đoạn 2010–2023, với phương pháp ước lượng SGMM nhằm khắc phục vấn đề nội sinh và tự tương quan. Ba mô hình tương tác được xây dựng để kiểm định vai trò điều tiết của TDKT tổng thể (ECOF), tự do tài chính (FINF) và tự do đầu tư (INVF).
Kết quả nghiên cứu chính: NTP nhìn chung làm giảm GTDN. ECOF và FINF làm gia tăng tác động ngược chiều của NTP, trong khi INVF giúp giảm nhẹ tác động này. Một số biến kiểm soát như tăng trưởng doanh thu, quy mô doanh nghiệp và tăng trưởng GDP có tác động hỗ trợ GTDN. Trong khi đó, lạm phát có tác động ngược chiều.
Giá trị đóng góp mới: Bài phân tích tách biệt NTP khỏi tổng nợ, đồng thời kiểm định ba khía cạnh của TDKT trong vai trò điều tiết, điều các nghiên cứu trước ở Việt Nam chưa thực hiện. Kết quả cung cấp bằng chứng mới cho thị trường mới nổi, hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn và cung cấp cơ sở cho các chính sách nhằm phát triển thị trường trái phiếu theo hướng minh bạch và hiệu quả hơn.
Tài liệu tham khảo:
- Akey, P., & Lewellen, S. (2017). Policy uncertainty, political capital, and firm risk-taking. Political Capital, and Firm Risk-Taking.
- Atanassov, J., & Mandell, A. J. (2018). Corporate governance and dividend policy: Evidence of tunneling from master limited partnerships. Journal of Corporate Finance, 53, 106-132.
- Attig, N., El Ghoul, S., Guedhami, O., & Zheng, X. (2021). Dividends and economic policy uncertainty: International evidence. Journal of Corporate Finance, 66, 101785.
- Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The quarterly journal of economics, 131(4), 1593-1636.
- Bellemare, M. F., & Wichman, C. J. (2020). Elasticities and the inverse hyperbolic sine transformation. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 82(1), 50-61.
- Can, L., & Nguyen, D. (2021). The Emerging Asia Pacific Capital Markets: Vietnam. CFA Institute Research Foundation Briefs, April.
- Choi, Y. M., & Park, K. (2024). Economic policy uncertainty and dividend policy: Insight from private firms. International Review of Financial Analysis, 96, 103692.
- Dang, C., Li, Z. F., & Yang, C. (2018). Measuring firm size in empirical corporate finance. Journal of banking & finance, 86, 159-176.
- Danisman, G. O., Ersan, O., & Demir, E. (2020). Economic policy uncertainty and bank credit growth: Evidence from European banks. Journal of Multinational Financial Management, 57, 100653.
- Demir, E., & Ersan, O. (2017). Economic policy uncertainty and cash holdings: Evidence from BRIC countries. Emerging Markets Review, 33, 189-200.
- Do Quyen, N., & Tram, T. T. M. (2016). Dividend Policy, Financial Leverage and Ownership Structure: Empirical Evidence from Vietnam. Journal of International Economics and Management(89), 35-55.
- Drobetz, W., El Ghoul, S., Guedhami, O., & Janzen, M. (2018). Policy uncertainty, investment, and the cost of capital. Journal of Financial Stability, 39, 28-45.
- El Ghoul, S., Guedhami, O., Kim, Y., & Yoon, H. J. (2021). Policy uncertainty and accounting quality. The accounting review, 96(4), 233-260.
- Gai, L., Arcuri, M. C., & Ielasi, F. (2023). How does government-backed finance affect SMEs’ crisis predictors?. Small Business Economics, 61(3), 1205-1229.
- Huynh, J., & Phan, T. M. H. (2024). Uncertainty in banking and debt financing of firms in Vietnam. Plos one, 19(7), e0305724.
- International Monetary Fund. (2023). Vietnam: 2023 Article IV Consultation-Press Release; Staff Report; and Statement by the Executive Director for Vietnam. International Monetary Fund.
- Lê Hải Trung, & Nguyễn Thanh Tùng. (2024). Tác động của bất ổn chính sách kinh tế thế giới tới rủi ro sụp đổ giá trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Kinh tế và Phát triển(Đặc biệt), 33-43.
- Li, C., Zhao, L., & Zhang, Y. (2024). Economic policy uncertainty and cash dividend policy: evidence from China. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), 1-17.
- Liu, L. X., Shu, H., & Wei, K. J. (2017). The impacts of political uncertainty on asset prices: Evidence from the Bo scandal in China. Journal of financial economics, 125(2), 286-310.
- Maquieira, C. P., Arias, J. T., & Espinosa-Méndez, C. (2023). The relationship between dividend payout and economic policy uncertainty (EPU), ownership concentration and free cash flow in Chile. Economic research-Ekonomska istraživanja, 36(3).
- Miller, M. H., & Rock, K. (1985). Dividend policy under asymmetric information. The Journal of finance, 40(4), 1031-1051.
- Nagar, V., Schoenfeld, J., & Wellman, L. (2019). The effect of economic policy uncertainty on investor information asymmetry and management disclosures. Journal of accounting and economics, 67(1), 36-57.
- Nguyen, A. H., Pham, C. D., Doan, N. T., Ta, T. T., Nguyen, H. T., & Truong, T. V. (2021). The effect of dividend payment on firm’s financial performance: An empirical study of Vietnam. Journal of Risk and Financial Management, 14(8), 353.
- Nguyen, G., & Vo, V. (2024). Economic policy uncertainty around the world: Implications for Vietnam. International Review of Economics & Finance, 94, 103349.
- Nguyễn Phúc Hiền, & Ngô Thị Thúy Huyền. (2023). Tác động của chính sách chi trả cổ tức bằng tiền đến giá trị doanh nghiệp niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Kinh tế và Phát triển, 311(5), 2023.
- Nguyễn Thị Ngọc Trang, & Bùi Kim Phương. (2017). Nghiên cứu các yếu tố quyết định đến chính sách chi trả cổ tức bằng kĩ thuật hồi quy Fama-MacBeth: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam. Tạp chí Phát triển kinh tế, 28(9), 04-24.
- Nguyễn Thị Thanh, & Nguyễn Đắc Thành. (2024). Tác động của FDI và độ mở thương mại đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam: Kết quả từ mô hình ARDL. Tạp chí quản lý và Kinh tế quốc tế, 164. https://doi.org/10.38203/jiem.vi.032024.1129.
- Nguyen, T. L., Nguyen, T. C., & Ho, T. T. (2024). The effects of corporate taxation on the cost of bank loans. Applied Economics Letters, 31(21), 2244-2249.
- Nguyễn Thị Ngọc Phượng, & Nguyễn Xuân Thắng. (2025). Tác động của bất định chính sách kinh tế toàn cầu đến chi phí vay ngân hàng tại Việt Nam. Tạp chí Kinh tế và Phát triển(332), 42-51.
- Pindyck, R. S. (1986). Irreversible investment, capacity choice, and the value of the firm. In: National Bureau of Economic Research Cambridge, Mass., USA.
- Sarwar, B., & Hassan, M. (2021). Impact of economic policy uncertainty on dividend decision: A moderating role of board financial expertise. Journal of Public Affairs, 21(3), e2613.
- Sarwar, B., Ming, X., & Husnain, M. (2020). Economic policy uncertainty and dividend sustainability: new insight from emerging equity market of China. Economic research-Ekonomska istraživanja, 33(1), 204-223.
- Tabash, M. I., Farooq, U., Ashfaq, K., & Tiwari, A. K. (2022). Economic policy uncertainty and financing structure: a new panel data evidence from selected Asian economies. Research in International Business and Finance, 60, 101574.
- Trinh, N. T., Nguyen, T. P. T., & Nghiem, S. H. (2022). Economic policy uncertainty and other determinants of corporate cash holdings of Australian energy companies. International Journal of Energy Sector Management, 16(6), 1192-1213.
- Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 363-391.
- Velásquez, J. S., Griñen, P. T., & Henríquez, B. P. (2023). Mandatory dividends and economic policy uncertainty: A challenge for investment opportunities. Finance Research Letters, 52, 103523.
- White, H. (1980). A heteroskedasticity-consistent covariance matrix estimator and a direct test for heteroskedasticity. Econometrica: journal of the Econometric Society, 817-838.
- Zhu, Y., Sun, Y., & Xiang, X. (2020). Economic policy uncertainty and enterprise value: evidence from Chinese listed enterprises. Economic Systems, 44(4), 100831.
Bond and Firm Value: The Moderating Role of Economic Freedom
Abstract:
Purpose: This study investigates the impact of bond debt on firm value in Vietnam and examines the moderating role of different dimensions of economic freedom, including overall economic freedom, financial freedom, and investment freedom. The core objective is to determine whether economic freedom mitigates or amplifies the effect of bond debt on firm value in an emerging-market context.
Research Design/Methodology/Approach: The analysis employs panel data from 344 non-financial firms listed on the Ho Chi Minh Stock Exchange (HOSE) during 2010–2023. The system GMM estimator is used to address endogeneity, autocorrelation, and the dynamic nature of the model. Three interaction models are constructed to test the moderating effects of overall economic freedom (ECOF), financial freedom (FINF), and investment freedom (INVF).
Findings: Bond debt generally reduces firm value. Overall economic freedom and financial freedom amplify the negative effect of bond debt, whereas investment freedom attenuates this effect. Control variables such as revenue growth, firm size, and GDP growth positively influence firm value, while inflation exerts a negative effect.
Originality/Value: This study distinguishes bond debt from total leverage and simultaneously assesses the moderating roles of three dimensions of economic freedom-an approach not previously applied in Vietnam. The findings offer new evidence for emerging markets, supporting firms in optimizing capital structures and informing policymakers in enhancing transparency and efficiency in the corporate bond market.