Số 238 | Tháng 01/2026
Rủi ro địa chính trị và hiệu quả ngân hàng: Trường hợp các ngân hàng thương mại Việt Nam
Lê Duy Khánh
Tóm tắt:
Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá tác động của rủi ro địa chính trị (Geopolitical Risk – GPR), một yếu tố đang ngày gia tăng đến hiệu quả của các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam.
Thiết kế nghiên cứu/phương pháp/tiếp cận: Bài nghiên cứu dùng số liệu của 28 NHTM trong giai đoạn 2009–2023, áp dụng hồi quy FGLS, đồng thời thực hiện nhiều phương pháp kiểm định tính vững nhằm bảo đảm kết quả ước lượng nhất quán và ổn định.
Kết quả nghiên cứu chính: Các NHTM Việt Nam đã thích ứng với GPR và tận dụng tốt yếu tố này để cải thiện hiệu quả kinh doanh. GPR không làm suy giảm, ngược lại đang giúp gia tăng hiệu quả của các NHTM Việt Nam trong thời gian nghiên cứu. Kết quả này củng cố quan điểm các NHTM tại Việt Nam đã thể hiện sự chủ động trong công tác dự báo, lập kế hoạch và chuyển đổi mô hình kinh doanh. Hướng chuyển đổi này nhằm hạn chế những tác động ngược chiều của GPR, thông qua việc gia tăng nguồn thu ngoài lãi và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Giá trị đóng góp mới: Nghiên cứu bổ sung một bằng chứng thực nghiệm về tác động cùng chiều của GPR đến hiệu quả hoạt động (HQHĐ) thuộc các NHTM ở thị trường mới nổi. Điều này gợi mở cho sự phát triển các mô hình lý thuyết nhằm xem xét vai trò của sự linh hoạt, tốc độ phản ứng và chuyển đổi chiến lược của những NHTM để biến rủi ro thành cơ hội.
Tài liệu tham khảo:
- Adel, N., & Naili, M. (2024). Geopolitical risk and banking performance: evidence from emerging economies. The Journal of Risk Finance, 25(4), 646-663. https://doi.org/10.1108/JRF-10-2023-0243.
- Ahamed, M. M. (2017). Asset quality, non-interest income, and bank profitability: Evidence from Indian banks. Economic Modelling, 63, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2017.01.016.
- Alber, N., Elmofty, M., Kishk, I., & Sami, R. (2019). Banking efficiency: Concepts, drivers, measures, literature and conceptual model. Drivers, Measures, Literature and Conceptual Model (January 5, 2019).
- Alsagr, N., & Hemmen, S. V. (2020). Oil rent, geopolitical risk and banking sector performance. International Journal of Energy Economics and Policy, 10(5), 305-314. https://doi.org/10.32479/ijeep.9668.
- Asadollah, O., Carmy, L. S., Hoque, M. R., & Yilmazkuday, H. (2024). Geopolitical risk, supply chains, and global inflation. The World Economy, 47(8), 3450-3486. https://doi.org/10.1111/twec.13585.
- Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The quarterly journal of economics, 131(4), 1593-1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024.
- Barbieri, K. (2024). Geopolitics and international trade. In The Palgrave Handbook of Contemporary Geopolitics (pp. 957-979). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-47227-5_49.
- Behn, M., Lang, J. H., & Reghezza, A. (2025). Geopolitical risk and its implications for macroprudential policy. European Central Bank, 28.
- Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1979). A simple test for heteroscedasticity and random coefficient variation. Econometrica: Journal of the econometric society, 1287-1294. https://doi.org/10.2307/1911963.
- Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring geopolitical risk. American economic review, 112(4), 1194-1225. https://doi.org/10.1257/aer.20191823.
- Cook, R. D., & Weisberg, S. (1983). Diagnostics for heteroscedasticity in regression. Biometrika, 70(1), 1-10. https://doi.org/10.1093/biomet/70.1.1.
- Demir, E., & Danisman, G. O. (2021). The impact of economic uncertainty and geopolitical risks on bank credit. The North American Journal of Economics and Finance, 57(7.2021), 101444. https://doi.org/10.1016/j.najef.2021.101444.
- Garza-García, J. G. (2012). Determinants of bank efficiency in Mexico: A two-stage analysis. Applied Economics Letters, 19(17), 1679-1682. https://doi.org/10.1080/13504851.2012.665589.
- Ghosh, S. (2016). Political transition and bank performance: How important was the Arab Spring? Journal of Comparative Economics, 44(2), 372-382. https://doi.org/10.1016/j.jce.2015.02.001.
- Goldstein, R. (1993). Conditioning diagnostics: Collinearity and weak data in regression. Technometrics, 35(1), 85-86. https://doi.org/10.1080/00401706.1993.10484997.
- Gong, X., & Xu, J. (2022). Geopolitical risk and dynamic connectedness between commodity markets. Energy Economics, 110, 106028. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2022.106028.
- Gupta, R., Gozgor, G., Kaya, H., & Demir, E. (2019). Effects of geopolitical risks on trade flows: Evidence from the gravity model. Eurasian Economic Review, 9, 515-530. https://doi.org/10.1007/s40822-018-0118-0.
- Hakenes, H., Hasan, I., Molyneux, P., & Xie, R. (2015). Small banks and local economic development. Review of Finance, 19(2), 653-683. https://doi.org/10.1093/rof/rfu003.
- Hakimi, A., & Zaghdoudi, K. (2017). Liquidity risk and bank performance: An empirical test for Tunisian banks. Business and Economic Research, 7(1), 46-57. https://doi.org/10.5296/ber.v7i1.10254.
- Hughes, J. P., & Mester, L. J. (2012). Efficiency in banking: Theory, practice, and evidence. In The Oxford Handbook of Banking. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199640935.013.0018.
- Islam, Z. M., Ahmed, S. U., & Hasan, I. (2012). Corporate social responsibility and financial performance linkage: Evidence from the banking sector of Bangladesh. Journal of Organizational Management, 1(1), 14-21.
- Lee, C.-C., Lee, C.-C., & Xiao, S. (2021). Policy-related risk and corporate financing behavior: Evidence from China’s listed companies. Economic Modelling, 94, 539-547. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2020.01.022.
- Liu, K., & Fu, Q. (2024). How does geopolitical risk affect international freight? Journal of Air Transport Management, 118, 102614. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2024.102614.
- Minh Sang, N. (2022). Impact of the COVID-19 pandemic on bank efficiency in Vietnam. Banks and Bank Systems, 17(1), 13-23. https://doi.org/10.21511/bbs.17(1).2022.02.
- Moradlou, H., Reefke, H., Skipworth, H., & Roscoe, S. (2021). Geopolitical disruptions and the manufacturing location decision in multinational company supply chains: A Delphi study on Brexit. International Journal of Operations & Production Management, 41(2), 102-130. https://doi.org/10.1108/IJOPM-07-2020-0465.
- Nguyen Huu, T., & Örsal, D. K. (2024). Geopolitical risks and financial stress in emerging economies. The World Economy, 47(1), 217-237. https://doi.org/10.1111/twec.13529.
- Nguyễn Thành Công. (2024). Rủi ro địa chính trị và sự đa dạng hóa thu nhập của ngân hàng thương mại. Tạp chí Kinh tế và Phát triển(326), 12-22.
- Phan, D. H. B., Tran, V. T., & Iyke, B. N. (2022). Geopolitical risk and bank stability. Finance Research Letters, 46, 102453. https://doi.org/10.1016/j.frl.2021.102453.
- Phan Hồng Hải, & Trần Trọng Huỳnh. (2025). Rủi ro địa chính trị và tỷ suất sinh lợi của các ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí khoa học Đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và quản trị kinh doanh, 20(5), 52-64. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.econ.vi.20.5.3997.2025.
- Rose, P. S., & Hudgins, S. C. (2013). Bank management & financial services (9th ed.). McGraw-Hill Education.
- Sivaprasad, S., Adami, R., Malki, I., Ibragimova, D., & Yodgorova, F. (2025). Spillover effects of geopolitical risk on the banking sectors of post-Soviet countries. Review of Behavioral Finance. https://doi.org/10.1108/RBF-01-2025-0026.
- Vương Thị Hương Giang, & Nguyễn Trần Nguyên Nhựt. (2023). Tác động của rủi ro địa chính trị đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Tạp chí nghiên cứu Tài chính kế toán, 1(245), 34-39.
- Waddock, S. A., & Graves, S. B. (1997). The corporate social performance–financial performance link. Strategic Management Journal, 18(4), 303-319. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199704)18:4<303::AID-SMJ869>3.0.CO;2-G.
- Wang, X., Wu, Y., & Xu, W. (2024). Geopolitical risk and investment. Journal of Money, Credit and Banking, 56(8), 2023-2059. https://doi.org/10.1111/jmcb.13110.
- Wang, Y., Liu, C., & Wang, G. (2020). Geopolitical risk revealed in international investment and world trade. Risk Management, 22, 133-154. https://doi.org/10.1057/s41283-020-00058-z.
- Widiarti, A. W., Siregar, H., & Andati, T. (2015). The determinants of bank's efficiency in Indonesia. Bulletin of Monetary Economics and Banking, 18(2), 129-156. https://doi.org/10.21098/bemp.v18i2.520.
- Wooldridge, J. M. (2010). Econometric analysis of cross section and panel data. MIT press.
- Yildirim, F., & Berkman, A. N. (2022). The impact of geopolitical risk index on the profitability performance of the banking sector. Journal of Turkish Social Sciences Research/Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(2).
- Yu, M., & Wang, N. (2023). The influence of geopolitical risk on international direct investment and its countermeasures. Sustainability, 15(3), 2522. https://doi.org/10.3390/su15032522.
- Zhu, M., Miao, S., Lam, H. K., Liang, C., & Yeung, A. C. (2024). Navigating through geopolitical risk: the role of supply chain concentration. International Journal of Operations & Production Management. https://doi.org/10.1108/IJOPM-03-2024-0248.
Geopolitical Risk and Bank Performance: The Case of Vietnamese Commercial Banks
Abstract:
Purpose: This study assesses the impact of geopolitical risk, an increasingly prominent factor, on the performance of commercial banks in Vietnam.
Design/methodology/approach: Utilizing data from 28 commercial banks between 2009 and 2023, the research employs FGLS regression (Feasible Generalized Least Squares) and multiple robustness checks.
Findings: Vietnamese commercial banks have adapted exceptionally well to geopolitical instability, effectively leveraging geopolitical risks to enhance their business performance. Geopolitical risk has not only avoided diminishing but has, conversely, augmented the efficiency of Vietnamese banks during the study period. This outcome reinforces the perspective that Vietnamese commercial banks have demonstrated agility in forecasting, planning, and transforming their business models to mitigate the negative impacts of geopolitical instability, such as increasing non-interest income and enhancing competitiveness.
Originality/value: This study contributes an empirical evidence on the positive impact of geopolitical risk on banking performance in an emerging market. This finding opens the door for further theoretical model development that incorporates the crucial role of institutional flexibility, rapid response capabilities, and strategic transformation of commercial banks in converting risk into opportunity.