Số 239 | Tháng 02/2026
Đầu tư trực tiếp nước ngoài, năng lực hấp thụ và hội tụ nghèo đa chiều tại Việt Nam
Nguyễn Trần Phúc
Tóm tắt:
Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu này phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đối với nghèo đa chiều (NĐC) tại Việt Nam trong khuôn khổ mô hình bảng động, trong đó xem xét tác động có điều kiện của FDI thông qua vai trò của thu nhập, chất lượng lao động và mức nghèo ban đầu ở cấp tỉnh.
Phương pháp nghiên cứu: Bài viết sử dụng dữ liệu bảng cấp tỉnh của 59 tỉnh, thành phố giai đoạn 2016–2022 và áp dụng phương pháp ước lượng System GMM nhằm phân tích tính dai dẳng và quá trình điều chỉnh theo thời gian của NĐC, đồng thời kiểm soát nội sinh và các yếu tố không quan sát được giữa các địa phương. Mô hình thực nghiệm là mô hình dữ liệu bảng động, có xét đến các biến tương tác và phân tích tác động biên theo bách phân vị.
Kết quả nghiên cứu: Kết quả cho thấy tồn tại hội tụ beta có điều kiện của NĐC, song tốc độ hội tụ chậm, phản ánh tính cấu trúc và dai dẳng của nghèo. FDI có tác động làm giảm NĐC, nhưng hiệu quả này không đồng đều giữa các địa phương, cho thấy sự tồn tại của rào cản hấp thụ và bẫy nghèo. Phân tích theo bách phân vị cho thấy FDI phát huy hiệu quả tại nhóm tỉnh có mức nghèo thấp và suy yếu ở nhóm nghèo sâu.
Giá trị đóng góp: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm mới về tác động có điều kiện và không đồng nhất của FDI đối với NĐC trong khuôn khổ mô hình động, qua đó nhấn mạnh FDI không phải là công cụ tự động để giảm nghèo nếu thiếu các điều kiện hấp thụ phù hợp.
Tài liệu tham khảo:
- Alkire, S., & Foster, J. (2011). Counting and multidimensional poverty measurement. Journal of Public Economics, 95(7–8), 476-487. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2010.11.006.
- Anwar, S., & Nguyen, L. P. (2011). Foreign direct investment and trade: The case of Vietnam. Research in International Business and Finance, 25(1), 39–52. https://doi.org/ 10.1016/j.ribaf.2010.05.004
- Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation. Journal of Econometrics, 68(1), 29-51. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01642-D.
- Ashraf, S., Ashraf, S., Abbas, A., & Sheikh, M. R. (2023). Cross-border support: A solution to poverty and inequity in Pakistan. Bulletin of Business and Economics, 12(4), 672-681. https://doi.org/10.61506/01.00265.
- Athukorala, P., & Nguyen, T. K. (2022). Vietnam's Foreign Direct Investment and Export Performance. In J. D. London (Ed.), Routledge Handbook of Contemporary Vietnam (pp. 149-163). Taylor and Francis. https://doi.org/10.4324/9781315762302-12.
- Barro, R. J., & Sala-i-Martin, X. (1992). Convergence. Journal of Political Economy, 100(2), 223-251. https://doi.org/10.1086/261816.
- Barro, R. J., & Sala-i-Martin, X. (2004). Economic growth (2nd ed.). MIT Press.
- Blomström, M., & Kokko, A. (1998). Multinational corporations and spillovers. Journal of Economic Surveys, 12(3), 247-277. https://doi.org/10.1111/1467-6419.00056.
- Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions. Journal of Econometrics, 87(1), 115-143. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8.
- Borensztein, E., De Gregorio, J., & Lee, J.-W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth? Journal of International Economics, 45(1), 115-135. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(97)00033-0.
- Bui, A. T., Nguyen, C. V., & Pham, T. P. (2019). Impact of foreign investment on household welfare: Evidence from Vietnam. Journal of Asian Economics, 64, 101130. https://doi.org/10.1016/j.asieco.2019.07.003.
- Cardoso, F. H., & Faletto, E. (2024). Dependency and development in Latin America. University of California Press.
- Carter, M. R., & Barrett, C. B. (2006). The economics of poverty traps and persistent poverty: An asset-based approach. The Journal of Development Studies, 42(2), 178-199. https://doi.org/10.1080/00220380500405261.
- Chizema, D. (2025). The impact of foreign direct investment on economic development in South Asia and Southeast Asia. Economies, 13(6), 157.
- Crespo, N., & Fontoura, M. P. (2007). Determinant Factors of FDI Spillovers - What Do We Really Know? World Development, Elsevier, vol. 35(3), 410-425.
- Cuaresma, C. J., Klasen, S., & Wacker, K. M. (2017). Is there poverty convergence? (Discussion Papers, No. 230). Courant Research Centre - Poverty, Equity and Growth, Georg-August-Universität Göttingen.
- Do, Q. A., Le, Q. H., Nguyen, T. D., Vu, V. A., Tran, L. H., & Nguyen, C. T. T. (2021). Spatial impact of foreign direct investment on poverty reduction in Vietnam. Journal of Risk and Financial Management, 14(7), 292. https://doi.org/10.3390/jrfm14070292.
- Dollar, D., Kleineberg, T., & Kraay, A. (2016). Growth still is good for the poor. European Economic Review, 81, 68-85. https://doi.org/10.1016/j.euroecorev.2015.05.008.
- Daud, E. I., Mohamoud, M. A., Mohamed, J., & Abdi, A. A. (2025). Exploring the impact of foreign direct investment on poverty reduction in Latin America: Evidence from panel quantile regression model. Cogent Economics & Finance, 13(1), Article 2468886. https://doi.org/10.1080/23322039.2025.2468886.
- Easterly, W., & Fischer, S. (2001). Inflation and the poor. Journal of Money, Credit and Banking, 33(2), 160-178. https://doi.org/10.2307/2673879.
- Fields, G. S. (2012). Working Hard, Working Poor: A Global Journey. New York, NY: Oxford University Press.
- Gohou, G., & Soumaré, I. (2012). Does foreign direct investment reduce poverty in Africa and are there regional differences? World Development, 40(1), 75-95. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2011.05.014.
- GSO. (2023). Niên giám thống kê 2023. Nhà Xuất bản thống kê.
- Klein, M., & Hadjimichael, B. (2003). The Private Sector in Development: Entrepreneurship, Regulation, and Competitive Disciplines. World Bank.
- Li, J. (2025). The impact of foreign direct investment (FDI) on economic growth and income inequality in developing countries. In Proceedings of the 2025 International Conference on Financial Innovation and Marketing Management (FIMM 2025) (pp. 452–458). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-874-5_53
- Madueke, C. M., Anisiobi, C. A., & Ozoh, J. N. (2022). Foreign direct investment and poverty reduction in Nigeria: Implication for sustainable development. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 22(24), 1-12. https://doi.org/10.9734/ajeba/2022/v22i24889.
- Meyer, K. E., & Sinani, E. (2009). When and where does foreign direct investment generate positive spillovers? A meta-analysis. Journal of International Business Studies, 40(7), 1075-1094.
- Nguyen, P. T. (2025). Credit allocation to private sector and growth: An ARDL analysis for a transitional economy. Emerging Science Journal, 9(6), 3215-3236. https://doi.org/10.28991/ESJ-2025-09-06-019.
- Nickell, S. (1981). Biases in dynamic models with fixed effects. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49(6), 1417-1426. https://doi.org/10.2307/1911408.
- Rajkumar, A. S., & Swaroop, V. (2008). Public spending and outcomes: Does governance matter? Journal of Development Economics, 86(1), 96-111. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2007.08.003.
- Roodman, D. (2009). A note on the theme of too many instruments. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 71(1), 135-158. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2008.00542.x.
- Sattar, A., Hassan, A., Hussain, M. N., Sakhi, U., & Elahi, A. R. (2022). Impact of foreign direct investment on socio-economic development in Belt and Road countries. Cogent Economics & Finance, 10(1). https://doi.org/10.1080/23322039.2022.2143772.
- Sen, A. (1999). Development as Freedom. Oxford University Press.
- Tran, H. T. (2006). Impacts of Foreign Direct Investment on Poverty Reduction in Vietnam. Tokyo: IDS Program, GRIPS
- Tsaurai, K. (2023). Does foreign direct investment affect poverty in BRICS? Asian Economic and Financial Review, 13(3), 216-227. https://doi.org/10.55493/5002.v13i3.4758.
- Vu, D. T. P. (2019). Current Skilled Labour Shortage in Vietnam. Journal of Vietnam Academy of Social Sciences 4.
- World Bank. (2022a). Poverty and Shared Prosperity 2022: Correcting Course. Washington, DC: World Bank.
- World Bank. (2022b). Vietnam Poverty and Equity Assessment – From the Last Mile to the Next Mile. Washington, DC: World Bank.
- World Bank. (2025). Viet Nam: Public investment for a high performing economy –Policy note for the amendments to the public investment, state budget, procurement.
Foreign Direct Investment, Absorptive Capacity, and Multidimensional Poverty Convergence in Vietnam
Abstract:
Purpose: This study examines the impact of foreign direct investment (FDI) on multidimensional poverty (MDP) in Vietnam within a dynamic panel framework, explicitly accounting for the conditional effects of FDI through the roles of income, labor quality, and initial poverty levels at the provincial level.
Design/methodology/approach: The study employs provincial panel data for 59 provinces and cities over the period 2016–2022 and applies the System Generalized Method of Moments (System GMM) estimator to capture the persistence and adjustment dynamics of multidimensional poverty, while addressing endogeneity concerns and unobserved heterogeneity across provinces. The empirical framework is specified as a dynamic panel data model incorporating interaction terms, complemented by quantile-based marginal effect analysis to account for heterogeneity across poverty levels.
Findings: The empirical results provide evidence of conditional beta convergence in multidimensional poverty, albeit at a slow rate, reflecting the structural and persistent nature of poverty. FDI is found to exert a poverty-reducing effect; however, this effect varies substantially across provinces, indicating the presence of absorptive constraints and poverty traps. Quantile analysis further shows that the poverty-reduction impact of FDI is more pronounced in provinces with lower poverty levels and weakens significantly in deeply poor regions.
Originality/Value: This study contributes new empirical evidence on the conditional and heterogeneous effects of FDI on multidimensional poverty within a dynamic modeling framework. The findings underscore that FDI should not be regarded as an automatic instrument for poverty reduction in the absence of adequate local absorptive capacities.